Routing wrażliwy na emisje CO₂ może obniżać koszty paliwa, bo zużycie paliwa wyznacza zarówno rachunek, jak i emisję, ale tego nie gwarantuje: trasa o mniejszej emisji bywa dłuższa lub droższa w opłatach. Trasę liczy TMS lub planista. Studio VSS.net dotyczy drugiej części zużycia, czyli oczekiwania pod bramą i przy rampie, i zapisuje godziny, z których tę część się liczy.
Paliwo zużywa się na trasie, ale część zużycia przypada na oczekiwanie, w którym silnik pracuje bez przewozu towaru. Routing wrażliwy na emisje wpływa na pierwszą część, a okna czasowe i kolejka na bramie na drugą. Strona opisuje obie części osobno, bo system awizacji Studio VSS.net zajmuje się wyłącznie drugą z nich.
Czy niższa emisja oznacza niższy rachunek za paliwo
Czy niższa emisja oznacza niższy rachunek za paliwoKoszt paliwa i emisja CO₂ z jednego kursu zależą od tej samej wielkości, czyli od liczby spalonych litrów. Emisję liczy się jako zużycie paliwa pomnożone przez współczynnik emisji z przyjętej metodyki, a rachunek jako to samo zużycie pomnożone przez cenę. Jeśli routing zmniejsza zużycie, obniża więc obie wartości jednocześnie.
Zależność przestaje działać, gdy trasa o mniejszej emisji kosztuje więcej w innych pozycjach. Metodykę liczenia emisji transportu opisuje norma ISO 14083, a wybór współczynników należy do firmy, która raportuje.
| Decyzja routingowa | Wpływ na zużycie paliwa i emisję | Wpływ na inne koszty |
|---|---|---|
| Trasa dłuższa, ale płynna | niższe zużycie na kilometr przy stałej prędkości, lecz więcej kilometrów | dłuższy czas pracy kierowcy i więcej opłat za dystans |
| Trasa krótsza przez ruch miejski | krótszy dystans, ale częste zatrzymania i ruszanie | większe ryzyko spóźnienia na okno odbiorcy |
| Omijanie stref z ograniczeniami | zależy od długości objazdu | opłaty drogowe albo zakaz wjazdu dla starszych pojazdów |
| Dobór napędu do kursu | inny profil emisji na kilometr | inny koszt energii i inny czas uzupełnienia zasobu |
| Dłuższy postój przed rampą | zużycie paliwa bez przewozu towaru | koszt postoju i ewentualne kary z umowy |
Wynik zależy też od tego, jak routing waży kryteria. Jeśli funkcja celu minimalizuje emisję przy sztywnym limicie czasu, wybierze inną trasę niż wtedy, gdy minimalizuje całkowity koszt kursu z karą za spóźnienie. Zmiana wag przesuwa trasę w stronę dłuższej i płynniejszej albo krótszej i szybszej, więc stwierdzenie, że routing emisyjny obniża koszty, jest prawdziwe dla konkretnych ustawień, a nie dla metody jako takiej.
Tabela wyjaśnia, dlaczego odpowiedź na pytanie z tytułu brzmi: często tak, ale bez gwarancji. Każdą relację warto porównać na danych z tych samych kursów przed zmianą trasy i po niej, a liczby z cudzych badań nie zastępują własnego pomiaru. Trasę wylicza system TMS albo planista, a podział zadań między planowaniem przewozu i przyjęcia opisuje strona o planowaniu transportu.
Trasa o niższej emisji musi też mieścić się w limitach czasu jazdy z rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Dłuższy objazd, który wymusza dodatkową przerwę, przesuwa godzinę przyjazdu poza okno odbiorcy, a wtedy oszczędność na drodze zamienia się w oczekiwanie pod bramą.
Kalendarze awizacji - widok kafelkowy kalendarzy
Ekran startowy sekcji kalendarzy w systemie Studio VSS.net dzieli widoki na kalendarze ogólne oraz kalendarze przypisane do obiektów i magazynów. Kafelki prowadzą do wybranego kontekstu planowania dostaw. Nazwy obiektów i magazynów na zrzucie pochodzą z danych demonstracyjnych.
Gdzie system awizacji wpływa na zużycie paliwa
Gdzie system awizacji wpływa na zużycie paliwaNa terenie obiektu pojazd zużywa paliwo na oczekiwanie i manewry, a nie na przewóz. Tę część kursu kształtują okna czasowe i przydział ramp, czyli obszar systemu klasy YMS. Pomiar jest prosty: każdy status zapisuje godzinę, więc czas oczekiwania to różnica między godzinami kolejnych statusów.
| Źródło zużycia na terenie obiektu | Mechanizm w Studio VSS.net | Wielkość do pomiaru |
|---|---|---|
| Oczekiwanie pod bramą | rezerwacja okna rozkłada przyjazdy, a zgłoszenie kodem QR lub w kiosku skraca odprawę | czas od statusu 20 do 40 |
| Oczekiwanie na rampę | limit rampy i wezwanie pod dok dopiero przy wolnym stanowisku | czas od statusu 40 do 50 |
| Krążenie po placu | przydział rampy z awizacji i podgląd zajętości miejsc parkingowych | czas na parkingu (status 70, jeśli obiekt go włączył) |
| Postój po obsłudze | raport średniego czasu między końcem obsługi a wyjazdem wskazuje powtarzające się opóźnienia | czas od statusu 60 do 90 |
Przydział rampy z awizacji i podgląd obłożenia placu ograniczają jazdę w poszukiwaniu wolnego miejsca, co opisuje strona o wizualizacji zajętości miejsc parkingowych. Zgłoszenie pod bramą skraca kod QR lub kiosk samoobsługowy, a przy kamerze LPR pojazd rozpoznaje się automatycznie. Zasady przydziału doków opisuje strona o zarządzaniu dokami i rampami, a ogólny zakres systemu - strona o systemie YMS. Reguły rezerwacji, w tym limit rampy, zawiera strona o oknach czasowych.
Kierowca, który nie ma jeszcze wolnego doku, może czekać na parkingu, a wezwanie pod rampę dostaje SMS-em w wybranym języku. Dyspozytor może też wezwać pojazd poza kolejnością, gdy wymaga tego sytuacja na placu. Dzięki temu pojazd nie stoi w kolejce przy szlabanie z pracującym silnikiem, a obiekt widzi, ile pojazdów czeka i jak długo.
KPI awizacji - raport efektywności transportów
Ekran KPI awizacji w systemie Studio VSS.net pokazuje raport efektywności w formie podglądu dokumentu (strona 1 z 2). Transporty są pogrupowane według godzin, a każdy blok zawiera dane kontrahenta demonstracyjnego, numer rejestracyjny pojazdu, dane kierowcy, numer Load Plan i asortyment. Kolorowe bloki pozwalają szybko odróżnić transporty opóźnione od zrealizowanych. Raport można wydrukować lub zapisać jako plik PDF z paska narzędzi.
Jak policzyć koszt i emisję oczekiwania
Jak policzyć koszt i emisję oczekiwaniaStudio VSS.net nie liczy zużycia paliwa ani emisji, ale dostarcza czas oczekiwania, czyli dane najtrudniejsze do zdobycia bez systemu. Pozostałe wartości podaje użytkownik. Wzór jest szablonem, a nie wynikiem wdrożenia: zużycie na postoju i współczynnik emisji zależą od pojazdu i od metodyki, więc każda firma wpisuje własne.
| Wielkość w modelu | Skąd ją wziąć | Kto ją podaje |
|---|---|---|
| Liczba wizyt w okresie | raport wizyt z eksportem do Excela | Studio VSS.net |
| Czas oczekiwania (godziny) | różnice godzin statusów 20 do 40 i 40 do 50 | Studio VSS.net |
| Zużycie paliwa na postoju (litry na godzinę) | dane producenta pojazdu lub pomiar przewoźnika | przewoźnik |
| Cena paliwa | faktury za paliwo | użytkownik modelu |
| Współczynnik emisji (kg CO₂ na litr) | metodyka raportowania przyjęta w firmie, na przykład ISO 14083 | użytkownik modelu |
Zużycie paliwa na oczekiwaniu liczy się, mnożąc liczbę wizyt przez czas oczekiwania w godzinach i przez zużycie na postoju. Koszt wynika z pomnożenia paliwa przez cenę, a emisja - przez współczynnik. Zamiast średniej lepiej wpisać medianę czasu oczekiwania, bo pojedyncza wizyta z awarią zawyża średnią; uzasadnia to strona o czasie obrotu pojazdu. Okres pomiaru powinien obejmować pełne tygodnie, ponieważ obłożenie ramp zmienia się między poniedziałkiem a piątkiem, a pojedyncza doba z awarią zniekształca wynik.
Przykład ma dane fikcyjne i pokazuje tylko sposób rachunku. Przy 20 wizytach dziennie, średnim oczekiwaniu 30 minut i założonym zużyciu 2 litrów na godzinę postoju paliwo wynosi 20 × 0,5 × 2 = 20 litrów dziennie. Ceny paliwa i współczynnika emisji nie wpisujemy, bo każda firma ma własne. Zestawienia czasów zawiera strona o raportach w programie awizacyjnym, model kosztów z założeniami użytkownika - strona o ROI systemu awizacji, a podział odpowiedzialności za postój - artykuł o rozliczaniu postojów przewoźników.
Odbiorca zwykle nie płaci za paliwo przewoźnika, ale emisje z transportu zleconego przewoźnikom ujmuje się w raportowaniu ESG jako emisje zakresu 3, czyli z łańcucha wartości. Czas oczekiwania na terenie odbiorcy jest wtedy elementem, na który odbiorca ma wpływ.
Co należy do routingu, a co do awizacji
Co należy do routingu, a co do awizacjiZużycie paliwa ma pięć źródeł, a system awizacji wpływa tylko na jedno z nich. Tabela rozdziela odpowiedzialność, żeby ocena routingu emisyjnego nie przypisywała systemowi awizacji efektów, których nie wytwarza.
| Czynnik zużycia paliwa | Kto na niego wpływa | Rola Studio VSS.net |
|---|---|---|
| Dystans i profil trasy | TMS lub planista | nie wylicza tras |
| Prędkość i sposób jazdy | kierowca, szkolenia, system floty | nie mierzy jazdy |
| Opłaty drogowe i strefy ograniczeń | planista | nie uwzględnia opłat |
| Oczekiwanie pod bramą i na rampie | obiekt odbiorcy: okna, brama, kolejka | rezerwuje okna, zapisuje statusy, wzywa pod dok |
| Napęd pojazdu i obciążenie | przewoźnik | nie dotyczy |
Rozdział ma znaczenie przy ocenie efektów. Skrócenie oczekiwania o kilkanaście minut na jednej rampie nie zmieni bilansu kursu, na którym większość paliwa pochłonęła trasa, a zmiana trasy nie poprawi sytuacji pojazdu, który i tak odczeka godzinę pod bramą. Obie części opisuje się więc osobnymi wskaźnikami.
Studio VSS.net nie mierzy zużycia paliwa i nie ma kalkulatora CO₂. Godziny statusów można wyeksportować do Excela i PDF albo przekazać do systemu raportowania przez REST API w ramach projektu integracyjnego; połączenia z innymi systemami zestawia strona o integracjach ze Studio VSS.net.
Jakie dane z obiektu trafiają do raportu emisji
Jakie dane z obiektu trafiają do raportu emisjiRaport emisji z oczekiwania wymaga wiersza danych dla każdej wizyty. Eksport z systemu awizacji dostarcza godziny, a pozostałe kolumny dopisuje firma, która raportuje. Tabela wskazuje, po co każda kolumna jest potrzebna.
| Kolumna w arkuszu | Po co w raporcie emisji | Źródło |
|---|---|---|
| Przewoźnik i numer rejestracyjny | przypisanie oczekiwania do pojazdu, a przez niego do zużycia i napędu | awizacja w Studio VSS.net |
| Godziny statusów 20, 40, 50 i 60 | podział czasu wizyty na odcinki przed rampą i przy rampie | historia statusów |
| Rampa i rodzaj transportu | wskazanie miejsc, w których oczekiwanie powtarza się najczęściej | awizacja i kalendarz |
| Dostawa awizowana albo nieawizowana | oddzielenie postojów wynikających z planu od tych, które spowodował brak rezerwacji | ewidencja wizyt na bramie |
| Zużycie na postoju i współczynnik emisji | przeliczenie czasu na litry i na masę CO₂ | przewoźnik i metodyka firmy |
Kolumnę z rodzajem transportu i rampą zasilają kalendarze zdefiniowane w sekcji Kartoteki. Każdy z nich ma kod, nazwę, własny widok domyślny i uprawnienia ról, a rodzaje transportu można prowadzić w osobnych kalendarzach.
Kartoteki - lista kalendarzy awizacji
Ekran przedstawia zestawienie kalendarzy dostępnych w sekcji Kartoteki systemu Studio VSS.net. Tabela zawiera kolumny: Aktywne, Kod, Nazwa kalendarza oraz Domyślny sposób prezentacji danych, a także flagi uprawnień do zmian w kalendarzu. Każdy kalendarz jest osobną konfiguracją z własnym widokiem domyślnym i własnymi uprawnieniami ról.
Dostawy bez rezerwacji zaniżają średni czas oczekiwania, jeśli nie trafiają do zestawienia, a zwykle to one wydłużają kolejkę, więc warto je odnotować osobno; procedurę opisuje strona o dostawach nieawizowanych.
Cztery pytania przed wdrożeniem routingu emisyjnego
Cztery pytania przed wdrożeniem routingu emisyjnegoZanim firma uzna, że routing emisyjny obniża koszty, powinna rozstrzygnąć cztery kwestie, bo każda z nich zmienia wynik porównania.
- Czy dane o zużyciu paliwa pochodzą z pomiaru na pojeździe, czy ze średnich norm producenta?
- Czy wybór trasy uwzględnia okno odbiorcy, żeby oszczędność na drodze nie zamieniła się w oczekiwanie pod bramą?
- Czy ocena obejmuje opłaty drogowe i czas pracy kierowcy, a nie tylko litry paliwa?
- Czy wynik porównuje się na tych samych relacjach przed zmianą trasy i po niej?
Odpowiedzi warto spisać przed wdrożeniem, żeby po kilku miesiącach porównanie opierało się na tych samych zasadach, a nie na pamięci uczestników. Zgodność trasy z oknem odbiorcy omawia artykuł o tym, jak zsynchronizować trasy z oknami czasowymi i strefami dostaw, a wpływ napędu pojazdu na plan kursu - artykuł o flotach mieszanych. Emisje samego obiektu opisuje artykuł o śladzie węglowym operacji magazynowych.